Home Rechtsbijstand Over ons Contact

Diensten

Bel mij terug 085 303 1091 · werkdagen 09.00–17.00

Cookieverklaring opstellen: wat uw website verplicht moet vermelden

arrow_1.png
Geïllustreerde titelkaart met koekje en document

Uw cookieverklaring moet minimaal vermelden: per cookie de naam, de leverancier, het doel, de bewaartermijn, de categorie en of toestemming vereist is. Voor tracking en marketing geldt altijd ondubbelzinnige, actieve toestemming; functionele cookies vragen geen toestemming maar wel heldere informatie. Houd de verklaring daarna periodiek actueel.


Kort samengevat:

  • Leg per cookie de naam, aanbieder, doel, type, categorie, bewaartermijn en juridische grondslag vast; vermeld ook contactgegevens, ontvangers en hoe bezoekers toestemming intrekken.
  • Functionele cookies vragen geen toestemming, maar statistiekcookies met bewaarde internetprotocoladressen of unieke herkenningscodes en alle marketingcookies vereisen actieve, ondubbelzinnige toestemming.
  • Toon in de eerste bannerlaag een weigerknop die even makkelijk werkt als accepteren; vooraf aangevinkte vakjes voor cookies die niet noodzakelijk zijn, zijn ongeldig.
  • Controleer handmatig alle domeinen en ingesloten diensten, want scanners missen soms scripts; test of cookies waarvoor toestemming nodig is pas na keuze verschijnen.
  • Voer minstens elk kwartaal een nieuwe scan uit en controleer websites met veel wijzigingen, zoals webshops met marketingkoppelingen, maandelijks.

Legalec
legalec.nl
Houd uw cookieverklaring actueel
Legalec biedt juridische bijstand voor ondernemers, waaronder juridische preventie en documenten op aanvraag.

Bekijk juridische ondersteuning

Inhoudsopgave

Verplichte onderdelen en concrete invulvelden voor de cookieverklaring

Een cookieverklaring is pas compleet wanneer bezoekers op basis van de tekst zelf kunnen beoordelen wat er met hun gegevens gebeurt. Dat betekent dat vage termen als “diverse cookies voor analyse” niet volstaan: per cookie moet duidelijk zijn wat die doet en waarom.

Voor elk cookie dat u op uw website plaatst, neemt u de volgende velden op:

  • Naam van het cookie: de technische naam zoals die in de browser verschijnt.
  • Aanbieder of domein: van welke partij het cookie afkomstig is, inclusief het domein.
  • Doel: waarvoor het cookie wordt gebruikt, bijvoorbeeld inloggen onthouden of bezoekersgedrag meten.
  • Type: first party (uw eigen domein) of third party (een externe partij zoals een advertentienetwerk).
  • Categorie: functioneel, voorkeuren, statistieken of marketing.
  • Bewaartermijn: hoe lang het cookie actief blijft, in dagen of maanden.
  • Juridische grondslag: toestemming, gerechtvaardigd belang of noodzakelijk voor de dienst.

Daarnaast vereist de informatieplicht dat u contactgegevens opneemt zodat bezoekers vragen kunnen stellen, en dat u uitlegt hoe zij eenmaal gegeven toestemming weer kunnen intrekken. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens geldt deze informatieplicht altijd, ook voor cookies waarvoor geen toestemming nodig is.

Vermeld ook aan welke categorieën ontvangers gegevens worden doorgegeven. Een naam noemen is niet altijd nodig, maar een categorie zoals “advertentienetwerken” of “analysebureaus buiten de EU” hoort er wel in. Wanneer een externe partij namens u persoonsgegevens verwerkt, is vaak ook een verwerkersovereenkomst nodig; onze uitleg over wanneer een verwerkersovereenkomst verplicht is laat zien wanneer dat voor uw cookieleveranciers speelt.

Wat betreft plaatsing: de kernpunten (welke categorieën er zijn en dat weigeren net zo makkelijk is als accepteren) horen al in de eerste laag van de cookiebanner. De volledige, gedetailleerde lijst met alle velden per cookie plaatst u op een aparte pagina, vaak “cookieverklaring” of “cookiebeleid” genoemd, bereikbaar via de banner en de footer van elke pagina.

Soorten cookies en de juridische consequenties in Nederland

Niet elk cookie valt onder dezelfde regels. De indeling in categorieën bepaalt grotendeels of u toestemming nodig heeft en hoe streng die toestemming moet zijn.

  • Functionele cookies: nodig om de site te laten werken, zoals een winkelwagentje of taalvoorkeur. Geen toestemming vereist, wel informatieplicht.
  • Voorkeurscookies: onthouden instellingen zoals lettergrootte of regio. Vallen meestal ook onder functioneel, tenzij ze gekoppeld worden aan profilering.
  • Statistieken of analytics: meten bezoekersgedrag. Anonieme of sterk geanonimiseerde analytics kan soms zonder toestemming, maar zodra IP-adressen of unieke identifiers bewaard blijven, is toestemming vereist.
  • Marketing en tracking: volgen gedrag over meerdere websites voor advertentiedoeleinden. Hiervoor is altijd ondubbelzinnige, actieve toestemming nodig.

De juridische basis hiervoor ligt in de Telecomwet (artikel 11.7a) en de AVG. De Autoriteit Persoonsgegevens stelt dat voor tracking cookies of analytische cookies met meer dan geringe privacygevolgen altijd ondubbelzinnige toestemming vereist is, terwijl functionele cookies zonder toestemming geplaatst mogen worden zolang bezoekers goed geïnformeerd zijn.

Op Europees niveau bevestigt het EDPB-rapport van de cookie banner taskforce dat bepaalde praktijken niet door de beugel kunnen: vooraf aangevinkte vakjes voor niet-noodzakelijke cookies zijn ongeldig, en een banner die alleen een duidelijke “accepteren”-knop toont zonder evenwaardige weigeroptie op dezelfde laag, levert waarschijnlijk geen rechtsgeldige toestemming op. De Telecomwet, die de Europese ePrivacy-richtlijn in Nederlandse regelgeving omzet, sluit hierop aan door informatie en toestemming als twee losse vereisten te behandelen: u mag de een niet gebruiken om de ander te omzeilen.

Een cookieverklaring schrijven zonder eerst te weten welke cookies daadwerkelijk actief zijn, leidt vrijwel altijd tot een onvolledig of onjuist document. Begin daarom met een gestructureerde inventarisatie.

  1. Bepaal de scope: welke domeinen, subdomeinen en pagina’s vallen onder het onderzoek, inclusief ingesloten content zoals video’s of betaalformulieren van derden.
  2. Scan technisch: gebruik een cookiescanner of de ontwikkelaarstools van uw browser om alle geplaatste cookies en scripts in kaart te brengen.
  3. Verifieer handmatig: controleer bij elke third-party aanbieder welke cookies precies worden geplaatst, want scanners herkennen niet altijd nieuwe of aangepaste scripts correct.
  4. Beoordeel per cookie: bepaal of het cookie strikt noodzakelijk is, onder gerechtvaardigd belang valt of toestemming vereist.
  5. Documenteer de bevindingen: leg naam, leverancier, doel, bewaartermijn en grondslag vast in een centraal overzicht dat u later in de verklaring verwerkt.
  6. Implementeer technisch: koppel een consent management platform aan uw tagmanager zodat niet-essentiële cookies pas na toestemming worden geladen.
  7. Test de implementatie: controleer met een schoon browserprofiel of cookies daadwerkelijk pas verschijnen na toestemming, niet ervoor.

Bij stap zes gaat het vaak mis: tagmanager-templates of inline scripts triggeren third-party aanroepen voordat de bezoeker iets heeft gekozen. Een praktische AVG-handleiding voor cookieverklaringen adviseert daarom om consentstatus te koppelen aan de dataLayer, zodat elke tag eerst een consentcheck uitvoert voordat deze afvuurt.

Pro-tip: Test uw site altijd met cookies uitgeschakeld in een incognitovenster om te controleren of marketing- en andere scripts alleen na toestemming geladen worden.

Wanneer uw website ook server-side tracking of eigen hostingoplossingen gebruikt, is het verstandig om ook de hostingconfiguratie mee te nemen in de inventarisatie; een checklist voor het kiezen van een hostingprovider kan daarbij helpen wanneer u serverinstellingen en logging wilt doorlichten.

Praktische template en invul-checklist voor uw cookieverklaring

Een werkbare cookieverklaring volgt een vaste opbouw, zodat bezoekers snel vinden wat ze zoeken en u niets vergeet.

De structuur ziet er doorgaans zo uit: een korte inleiding die uitlegt wat cookies zijn en waarom u ze gebruikt, gevolgd door een overzicht per categorie (functioneel, statistieken, marketing), en daaronder de gedetailleerde cookielijst met alle velden uit de eerdere sectie.

Hoe een cookieverklaring visueel is opgebouwd

Voor de inleiding volstaat een paar zinnen, bijvoorbeeld: “Op onze website gebruiken wij cookies om de site goed te laten functioneren, het gebruik te analyseren en u relevante content te tonen. Hieronder leest u welke cookies wij plaatsen en waarom.”

Per categorie werkt een korte uitleg vóór de tabel goed:

  • Functionele cookies: “Deze cookies zijn noodzakelijk voor de werking van de website en kunnen niet worden uitgezet.”
  • Statistieken: “Deze cookies helpen ons te begrijpen hoe bezoekers onze website gebruiken, zodat wij deze kunnen verbeteren.”
  • Marketing: “Deze cookies worden gebruikt om advertenties te tonen die aansluiten bij uw interesses, zowel op onze site als elders.”

Bij de ontvangers noemt u de categorie van de partij (bijvoorbeeld “advertentienetwerk” of “statistiekbureau”) en, waar relevant, het land waar de gegevens worden verwerkt. Bij de bewaartermijn noteert u de duur voor zover die bekend is. Is het niet na te gaan, geef dan aan dat de levensduur onbekend is en dat dit nog nagevraagd wordt bij de leverancier.

Automatisering kan tijd besparen: scanners genereren snel een eerste conceptlijst van cookies. Diezelfde handleiding van CookieInfo waarschuwt wel dat geautomatiseerde tools regelmatig third-party scripts verkeerd classificeren, bijvoorbeeld door een trackingcookie als “essentieel” te bestempelen. Handmatige controle blijft dus nodig, zeker bij scripts van advertentienetwerken of embedded video’s.

Onderhoud, governance en veelgemaakte fouten

Een cookieverklaring is geen document dat u eenmalig schrijft en vergeet. Websites veranderen voortdurend: een nieuwe plugin, een ander advertentienetwerk of een aangepaste tagmanager-configuratie kan zonder dat iemand het merkt nieuwe cookies toevoegen.

Wij raden aan om minstens per kwartaal een nieuwe scan uit te voeren en de bevindingen te vergelijken met de bestaande verklaring. Bij websites met frequente wijzigingen, zoals webshops met veel marketingintegraties, is een maandelijkse controle verstandiger.

De meest voorkomende fouten zijn goed te vermijden zodra u ze kent:

  • Cookies die al vóór toestemming worden geplaatst, vaak door een verkeerd geconfigureerde tagmanager.
  • Consent Mode die niet goed is geïntegreerd, waardoor Google-diensten toch data verzamelen ondanks een geweigerde toestemming.
  • Banners zonder gelijkwaardige weigeroptie, waarbij accepteren één klik kost en weigeren drie.
  • Verouderde cookielijsten die niet meer overeenkomen met de daadwerkelijk geplaatste cookies.

De gevolgen van nalatigheid zijn niet theoretisch. In een bekende Nederlandse zaak oordeelde de ACM tegen de NPO dat het plaatsen van cookies vóór correcte informatievoorziening en toestemming kon leiden tot een last onder dwangsom. Dat voorbeeld laat zien dat handhaving niet alleen over boetes gaat, maar ook over gedwongen aanpassing van uw website binnen een gestelde termijn.

Goede governance betekent dat u vastlegt wie binnen uw organisatie verantwoordelijk is voor de cookieverklaring, dat wijzigingen in een logboek komen te staan en dat toestemmingen van bezoekers aantoonbaar worden opgeslagen.

Pro-tip: Leg wijzigingen aan uw cookiebeleid vast met datum en reden, zodat u bij controles kunt aantonen dat het beleid wordt onderhouden.

Perspectief van Juridische redactie Legalec

Een cookieverklaring voelt vaak als een verplicht nummer, maar wij zien hem liever als een vertrouwensinstrument. Websites die helder uitleggen wat ze meten en waarom, krijgen minder klachten en meer acceptatie van hun banner. De valkuil is juridisch jargon dat bezoekers afschrikt zonder iets te verduidelijken. Wanneer uw cookie-opzet verder gaat dan standaard analytics en advertenties, bijvoorbeeld bij profilering of internationale doorgifte, is het verstandig om er juridisch naar te laten kijken voordat u live gaat.

— Juridische redactie Legalec

Hoe Legalec helpt bij uw cookieverklaring

Wij stellen een privacyverklaring op maat voor u op, inclusief de cookieonderdelen die bij uw website horen. Twijfelt u over een specifieke situatie? Boek een juridisch adviesgesprek en leg uw cookie-opzet voor aan een vaste jurist, zonder ingewikkelde verzekeringsconstructies.

Veelgestelde vragen

Is een privacyverklaring op een website verplicht?

Ja, zodra u persoonsgegevens verwerkt, bijvoorbeeld via cookies, contactformulieren of accountgegevens, bent u verplicht bezoekers daarover te informeren via een privacyverklaring. De cookieverklaring maakt daar meestal onderdeel van uit of staat ernaast als aparte pagina.

Hoe kom ik van cookiemeldingen af?

Cookiemeldingen volledig verwijderen kan alleen door geen niet-noodzakelijke cookies meer te plaatsen, wat voor de meeste websites onrealistisch is. Zodra u analytics of marketingcookies gebruikt, blijft een banner met informatieplicht en toestemmingsvraag wettelijk vereist.

Hoe accepteer ik cookies in mijn browser?

Browserinstellingen voor cookies vindt u meestal onder privacy- of beveiligingsopties, waar u per website of algemeen cookies kunt toestaan of blokkeren. Dit is een losse, persoonlijke instelling en vervangt niet de cookiebanner die een website zelf moet tonen.

Welke soorten cookies zijn er?

De gangbare indeling is functioneel, voorkeuren, statistieken en marketing of tracking. Functionele cookies vereisen geen toestemming maar wel informatie, terwijl statistieken met privacygevolgen en marketingcookies altijd ondubbelzinnige toestemming vereisen volgens de Autoriteit Persoonsgegevens.

Bronnen

Legalec
Vragen over uw cookieverklaring?
Bespreek uw juridische vraag over cookies met Legalec en ontdek welke ondersteuning past bij uw situatie.

Aanbevelingen

Facebook
Twitter
Email
Print

Newsletter

Sign up our newsletter to get update information, news and free insight.

Latest Post