De wet geeft u in Nederland geen algemeen recht op een overwerktoeslag. Een extra percentage bovenop uw uurloon krijgt u alleen als dat in uw cao, uw arbeidsovereenkomst of een bedrijfsregeling staat. Wel heeft u in de meeste gevallen recht op gewoon loon voor elk uur dat u extra werkt, als uw werkgever dat overwerk heeft opgedragen of ermee heeft ingestemd. Hieronder leest u hoe u nagaat waar u recht op heeft, hoe u uw overuren uitrekent en wat u kunt doen als uw werkgever niet wil betalen.
TL;DR
- De wet kent geen verplichte overwerktoeslag. Een toeslag (bijvoorbeeld 125% of 150% van uw uurloon) bestaat alleen als uw cao, contract of bedrijfsregeling die regelt.
- Zonder afspraken moet uw werkgever opgedragen of geaccepteerd overwerk wel gewoon betalen. Uren die u op eigen initiatief maakt, zonder overleg, leveren meestal niets op.
- Vergoeding kan in geld of in tijd (compensatie-uren). Uw gemiddelde uurloon mag daarbij nooit onder het wettelijk minimumuurloon zakken.
- Maakt u structureel overuren die bij uw functie horen, dan tellen die volgens de Hoge Raad mee voor uw vakantieloon.
- Houd uw uren bij, vraag schriftelijk om betaling en schakel op tijd een jurist in als uw werkgever weigert.
Inhoudsopgave
- Overwerkloon en overwerktoeslag zijn twee verschillende dingen
- Wanneer uw werkgever overuren moet betalen
- Waar uw afspraken over overwerk staan
- Betaling in geld of in tijd
- Zo rekent u uw overuren uit
- De grenzen van de Arbeidstijdenwet
- Overuren tellen soms mee voor uw vakantieloon
- Parttime werken: meeruren zijn geen overuren
- Stappenplan als uw werkgever niet betaalt
- Voor werkgevers: leg het vooraf vast
- Ons perspectief op overwerk
- Hulp van Legalec bij overuren
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Overwerkloon en overwerktoeslag zijn twee verschillende dingen
In gesprekken over overuren lopen twee vragen vaak door elkaar. De eerste vraag is of u überhaupt betaald krijgt voor de extra uren. De tweede vraag is of u daar bovenop een toeslag krijgt. Het antwoord op die twee vragen verschilt.
Overwerkloon is het gewone loon voor de uren die u meer werkt dan afgesproken. Werkt u 40 uur per week volgens uw contract en maakt u er in een drukke week 45, dan gaat het om vijf uur loon. Daar heeft u in veel situaties recht op, ook als er niets over overwerk op papier staat.
Overwerktoeslag is een extra vergoeding per overuur, meestal als percentage van het uurloon. Denk aan 25% extra op doordeweekse avonden of 50% extra op zondag. Zo’n toeslag is geen wettelijk recht. Volgens de Rijksoverheid zijn er geen wettelijke afspraken over extra vergoeding voor werk in de nacht, het weekend of op feestdagen. Of u een toeslag krijgt, hangt dus helemaal af van wat er in uw cao of arbeidsovereenkomst staat.
Dat onderscheid is belangrijk. Een werkgever die zegt “wij betalen geen overwerktoeslag” kan daarin gelijk hebben, maar dat betekent nog niet dat hij de uren zelf niet hoeft te betalen.

Wanneer uw werkgever overuren moet betalen
Staat er in uw cao of contract niets over overwerk, dan geldt een eenvoudige hoofdregel. Het Juridisch Loket legt uit dat uw werkgever overuren moet vergoeden als hij het overwerk heeft opgedragen of ermee heeft ingestemd. Dat instemmen hoeft niet altijd uitdrukkelijk te gebeuren. Ook uit de omstandigheden kan blijken dat uw werkgever akkoord was.
In de praktijk ziet dat er zo uit:
- Opgedragen overwerk. Uw leidinggevende vraagt u om vanavond door te werken omdat een order de deur uit moet. Dat is een duidelijke opdracht.
- Geaccepteerd overwerk. U werkt al maanden elke vrijdag een uur langer om de weekafsluiting rond te krijgen. Uw leidinggevende weet dat, ziet de tijden in het rooster of in uw e-mails en zegt er niets van. Dan is er een goede kans dat dit als ingestemd overwerk geldt.
- Overwerk op eigen initiatief. U besluit zelf, zonder overleg, langer te blijven om alvast werk voor volgende week te doen. Niemand heeft daarom gevraagd en niemand weet ervan. Voor zulke uren kunt u doorgaans geen betaling eisen.
Het verschil tussen de tweede en de derde situatie is vaak waar een geschil over gaat. Hoe meer u kunt laten zien dat uw werkgever van de uren wist, of dat het werk zonder die uren niet af kon, hoe sterker uw positie.
Waar uw afspraken over overwerk staan
Voordat u uw werkgever aanspreekt, zoekt u eerst uit welke regels voor u gelden. Kijk in deze volgorde:
- Uw cao. Valt uw bedrijf onder een cao, dan staan daar vaak precieze regels in: vanaf wanneer een uur als overuur telt, welk percentage erbij komt, en of u kunt kiezen tussen geld en tijd. De naam van uw cao staat meestal in uw arbeidsovereenkomst of op uw loonstrook.
- Uw arbeidsovereenkomst. Ook zonder cao kan uw contract iets regelen over overwerk, bijvoorbeeld een vast percentage of de afspraak dat overuren in tijd worden gecompenseerd.
- Personeelshandboek of bedrijfsreglement. Sommige werkgevers leggen overwerkregels vast in een reglement dat voor iedereen geldt.
- Uw loonstroken en eerdere praktijk. Kreeg u overuren altijd uitbetaald en stopt dat ineens, dan kan ook die vaste gewoonte een rol spelen.
Een cao kan bovendien grenzen trekken. Een bekend voorbeeld is de cao voor medewerkers van het Rijk. Daarin staat dat u bij overwerk op verzoek van uw leidinggevende recht heeft op een overwerkvergoeding als u maximaal in salarisschaal 10 zit. Wie hoger is ingeschaald, valt buiten die regeling. Zulke grenzen komen in meer cao’s voor: de gedachte is dat een hoger salaris al rekening houdt met wat extra werk. Lees uw eigen cao daarom altijd zelf na, en vertrouw niet op wat collega’s in een andere sector krijgen.
Betaling in geld of in tijd
Overuren kunnen op twee manieren worden vergoed. Het Juridisch Loket noemt beide: u krijgt de uren uitbetaald, of u krijgt ze terug als vrije tijd. Welke manier geldt, hoort in uw afspraken te staan.
Bij compensatie in tijd is het verstandig om op een paar dingen te letten:
- Hoeveel tijd krijgt u per overuur terug? Eén uur, of meer als er een toeslag geldt?
- Binnen welke periode moet u die uren opnemen?
- Wat gebeurt er met uren die u niet heeft kunnen opnemen, bijvoorbeeld bij het einde van uw dienstverband?
Er is één harde ondergrens. De Rijksoverheid wijst erop dat uw gemiddelde uurloon in een betaalperiode ten minste het minimumuurloon moet zijn. Verdient u rond het minimumloon en werkt u een maand flink over, dan mag uw werkgever die uren niet zo in tijd compenseren dat uw loon over die maand per gewerkt uur onder het minimum uitkomt. Het minimumuurloon geldt vanaf 21 jaar; voor jongere werknemers geldt het minimumjeugdloon.
Zo rekent u uw overuren uit
Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Stel: u verdient € 20,00 bruto per uur en heeft in een maand 12 overuren gemaakt. De uitkomst hangt af van wat er in uw afspraken staat. De percentages hieronder zijn voorbeelden; welk percentage voor u geldt, staat in uw cao of contract.
| Situatie | Berekening | Bruto vergoeding |
|---|---|---|
| Geen afspraken, overwerk opgedragen | 12 × € 20,00 | € 240,00 |
| Cao met 125% voor overuren | 12 × € 20,00 × 1,25 | € 300,00 |
| Cao met 150% voor zondagwerk | 12 × € 20,00 × 1,50 | € 360,00 |
| Compensatie in tijd, 1 op 1 | 12 uur vrij | 12 uur verlof |
| Overwerk op eigen initiatief, zonder overleg | meestal geen recht | € 0,00 |
Heeft u een maandsalaris in plaats van een uurloon, dan rekent u eerst uw uurloon uit. Een veelgebruikte manier is uw maandsalaris vermenigvuldigen met 12 en delen door het aantal uren dat u per jaar werkt volgens uw contract. Bij 40 uur per week komt dat neer op 52 × 40 = 2.080 uur. Sommige cao’s schrijven een eigen rekenmethode voor; gebruik in dat geval die.
De grenzen van de Arbeidstijdenwet
Naast de vraag wat u betaald krijgt, is er de vraag hoeveel u mag werken. De Arbeidstijdenwet regelt werktijden, rusttijden, pauzes en nachtdiensten voor alle werknemers van 18 jaar en ouder, ook voor stagiairs, uitzendkrachten en gedetacheerden. Volgens die uitleg van de Rijksoverheid mag u maximaal 12 uur per dienst en 60 uur per week werken, en gemiddeld niet meer dan 48 uur per week over een periode van 16 weken.

De Arbeidstijdenwet zegt niets over betaling. Een werkgever die u binnen de grenzen laat overwerken, handelt niet in strijd met deze wet, ook als hij geen toeslag betaalt. Andersom geldt: ook uren boven de wettelijke grens zijn gewerkt, en de vraag of die betaald moeten worden staat los van de overtreding.
Overuren tellen soms mee voor uw vakantieloon
Wie veel overwerkt, kan op nog een punt geld mislopen: het loon tijdens vakantie. In 2024 oordeelde de Hoge Raad dat vergoedingen voor overuren in bepaalde gevallen moeten meetellen bij de berekening van het vakantieloon. Het gaat om overuren die structureel en voorzienbaar zijn, die wezenlijk horen bij de uitoefening van uw functie en die een flink deel van uw loon vormen. Het doel is dat u tijdens uw vakantie financieel niet slechter af bent dan wanneer u werkt.
Maakt u al jaren vaste overuren, bijvoorbeeld omdat uw rooster dat structureel vraagt, en krijgt u in vakantieweken alleen uw basissalaris? Dan loont het om dit te laten nakijken. Incidenteel overwerk in een drukke maand valt hier doorgaans niet onder.
Parttime werken: meeruren zijn geen overuren
Werkt u parttime, bijvoorbeeld 24 uur per week, en werkt u een week 30 uur? Dan spreken veel cao’s niet van overuren maar van meeruren: uren boven uw contract, maar binnen een normale voltijdse werkweek. Voor meeruren geldt in veel cao’s geen toeslag of een lagere toeslag dan voor overuren. Pas boven de voltijdsgrens begint daar het eigenlijke overwerk. Voor het gewone loon over die uren geldt dezelfde hoofdregel als hierboven: opgedragen of geaccepteerde uren worden betaald.
Werkt u structureel meer dan in uw contract staat, dan is dat ook om een andere reden de moeite waard om te bespreken. Een contract dat beter past bij wat u echt werkt, geeft u meer zekerheid over uw inkomen.
Stappenplan als uw werkgever niet betaalt
Weigert uw werkgever uw overuren te betalen, dan werkt u het beste stap voor stap.
- Houd uw uren bij. Noteer per dag hoe laat u begon en stopte, en waarom u langer werkte. Bewaar e-mails, appjes van uw leidinggevende, roosters en inlogtijden. Dat bewijs bepaalt vaak de uitkomst.
- Zoek uw afspraken op. Pak uw cao, contract en loonstroken erbij en kijk welke regels voor u gelden.
- Vraag het eerst informeel. Een gesprek met uw leidinggevende of de salarisadministratie lost veel op. Soms is het een administratieve vergissing.
- Zet uw verzoek op papier. Helpt een gesprek niet, stuur dan een brief of e-mail met een overzicht van de uren, de berekening en een redelijke termijn om te betalen.
- Laat u bijstaan. Reageert uw werkgever niet of wijst hij uw verzoek af, dan kunt u een loonvordering instellen. Hoe dat werkt, leest u in ons artikel over een loonvordering als uw werkgever niet betaalt.
Wacht niet te lang. Een loonvordering verjaart na verloop van tijd, en hoe ouder de uren, hoe moeilijker het bewijs. Twijfelt u of uw situatie sterk genoeg is, laat dan een jurist arbeidsrecht naar uw urenoverzicht en contract kijken voordat u een harde brief stuurt. Een goed onderbouwd verzoek voorkomt vaak dat de verhouding met uw werkgever onnodig onder druk komt. Meer over hulp bij zulke kwesties leest u in ons stuk over rechtsbijstand bij problemen op de werkvloer.
Voor werkgevers: leg het vooraf vast
Bent u werkgever in het mkb zonder cao? Dan bepaalt u met uw contracten zelf hoe overwerk wordt beloond. Onduidelijkheid kost u later meer dan heldere afspraken nu. Een goede regeling beantwoordt in elk geval deze vragen:
- Wanneer telt een uur als overuur: per dag, per week of per periode?
- Wie mag overwerk opdragen, en hoe legt u dat vast?
- Vergoedt u in geld, in tijd of laat u de medewerker kiezen?
- Geldt er een toeslag, en zo ja, hoeveel en wanneer?
- Wat gebeurt er met openstaande compensatie-uren bij uit dienst gaan?
Let ook op uw eigen praktijk. Laat u medewerkers maandenlang overwerken zonder er iets van te zeggen, dan kan dat later als instemming gelden. Leg vast hoe medewerkers overwerk aanvragen en registreren. Praktische tips voor een sluitend contract vindt u in ons artikel over een arbeidsovereenkomst opstellen.
Ons perspectief op overwerk
Wij zien dat discussies over overuren zelden over het geld alleen gaan. Vaak werkt iemand al lange tijd meer dan afgesproken, zonder dat iemand er ooit iets over heeft vastgelegd. Pas als de verhouding verslechtert of het dienstverband eindigt, komt de vraag op tafel. Op dat moment is het bewijs dun en staan de verhoudingen al onder druk.
Onze ervaring is daarom eenvoudig: hoe eerder u duidelijkheid zoekt, hoe kleiner het probleem. Voor werknemers betekent dat uren bijhouden vanaf de eerste week dat het overwerk structureel wordt, en op tijd vragen hoe het wordt vergoed. Voor werkgevers betekent het een contract dat precies zegt wat overwerk is en wat het oplevert. Een vaste jurist die uw dossier kent, helpt daarbij: niet alleen als het misgaat, maar ook om te voorkomen dat het misgaat. En wij leggen het u uit in gewone taal, zodat u zelf begrijpt waar u staat.
— Juridische redactie Legalec
Hulp van Legalec bij overuren
Wilt u weten of u recht heeft op uitbetaling, of wilt u dat iemand uw werkgever namens u aanschrijft? Met een abonnement op rechtsbijstand krijgt u een vaste jurist die uw dossier kent, een persoonlijk online portaal en geen eigen risico per zaak. Het Basic-abonnement kost € 37,81 per maand, Normal € 68,06 per maand en Pro € 98,31 per maand. Werk en salaris is een van de zes rechtsgebieden in het abonnement.
Liever eenmalig hulp? Via eenmalige bijstand kunt u een juridisch adviesgesprek aanvragen voor € 149, uw contract of cao-afspraken laten beoordelen met een document- of contractcheck voor € 245, of een brief op maat aan uw werkgever laten opstellen voor € 225. Werkgevers die overwerk goed willen regelen, kunnen een arbeidsovereenkomst op maat laten opstellen voor € 961,95.
Veelgestelde vragen
Is een werkgever wettelijk verplicht om overuren uit te betalen?
Niet altijd, maar wel in veel gevallen. Als uw werkgever het overwerk heeft opgedragen of ermee heeft ingestemd, moet hij de uren vergoeden, in geld of in tijd. Een extra toeslag is alleen verplicht als uw cao, contract of bedrijfsregeling dat bepaalt.
Hoeveel procent overwerktoeslag krijg ik?
Dat staat niet in de wet, maar in uw cao of arbeidsovereenkomst. Veel cao’s werken met percentages als 125% of 150% van het uurloon, afhankelijk van het tijdstip of de dag. Staat er niets over in uw afspraken, dan krijgt u voor opgedragen overwerk gewoon uw normale uurloon.
Mag mijn werkgever overuren alleen in vrije tijd compenseren?
Dat mag als dat zo is afgesproken in uw cao of contract. Uw gemiddelde uurloon in de betaalperiode moet dan wel minimaal het wettelijk minimumuurloon blijven. Zijn er geen afspraken over de manier van vergoeden, laat dan nakijken wat in uw situatie redelijk is.
Krijg ik geld voor overuren die ik uit mezelf heb gemaakt?
Meestal niet, als uw werkgever er niet om vroeg en er ook niet van wist. Dat ligt anders als uw werkgever het overwerk structureel zag en accepteerde, of als het werk zonder die uren niet af kon. Uw urenregistratie en berichten van uw leidinggevende zijn dan belangrijk bewijs.
Tellen mijn overuren mee voor vakantiegeld of vakantieloon?
Volgens een uitspraak van de Hoge Raad uit 2024 tellen structurele, voorzienbare overuren die bij uw functie horen en een flink deel van uw loon vormen, mee voor uw vakantieloon. Incidenteel overwerk valt daar meestal niet onder. Maakt u al lange tijd vaste overuren, laat dan controleren of uw vakantieloon klopt.
Bronnen
- Rijksoverheid: Heb ik recht op extra loon als ik ‘s nachts, in het weekend of op een feestdag werk?
- Het Juridisch Loket: Moet mijn werkgever overuren uitbetalen?
- Rijksoverheid: Wat telt mee voor mijn minimumloon?
- Rijksoverheid: Wanneer krijg ik minimumloon?
- Rijksoverheid: Wat staat er in de Arbeidstijdenwet over mijn werktijden?
- CAO Rijk: 7.7 Overwerkvergoeding
- Hoge Raad, ECLI:NL:HR:2024:1322
Legalec






