Betaalt uw klant de factuur niet? Dan zet u een aantal vaste stappen. Eerst belt u om te horen wat er aan de hand is. Daarna stuurt u een betalingsherinnering en vervolgens een aanmaning of ingebrekestelling met een laatste termijn. Levert dat niets op, dan rekent u rente en incassokosten en schakelt u een incassobureau, deurwaarder of de rechter in. Gaat de klant failliet, dan dient u uw vordering in bij de curator. Hieronder leest u per stap wat u mag, wat u moet regelen en welke fouten u geld kosten.
Kort samengevat
- Bel eerst. Vaak is de factuur kwijt of onjuist, of zit de klant krap bij kas. Dat weet u pas als u het vraagt.
- Bij een consument moet u eerst een kosteloze aanmaning sturen met 14 dagen betaaltijd. Pas daarna mag u incassokosten rekenen.
- Tussen bedrijven geldt een maximale betaaltermijn van 60 dagen. Grote bedrijven en de overheid moeten mkb-leveranciers binnen 30 dagen betalen.
- Is uw klant failliet? Dien uw vordering dan zo snel mogelijk in bij de curator (“ter verificatie”).
- Blijft een vordering onbetaald, dan kunt u de btw die u al heeft afgedragen onder voorwaarden terugvragen.
Inhoudsopgave
- Eerst: waarom betaalt de klant niet?
- Wanneer is een factuur te laat?
- Stappenplan: van herinnering tot rechter
- Een ingebrekestelling sturen: wat moet erin?
- Als de klant de factuur betwist
- Welke bewijzen heeft u nodig?
- Klant failliet: wat nu?
- Goederen geleverd? Haal ze terug
- Btw terugvragen bij een oninbare vordering
- Voorkom wanbetaling met goede afspraken vooraf
- Hulp van een vaste jurist
- Onze kijk op onbetaalde facturen
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Eerst: waarom betaalt de klant niet?
De meeste onbetaalde facturen hebben een gewone oorzaak. De factuur is bij de verkeerde persoon beland, er ontbreekt een inkoopnummer, de klant is het oneens met een onderdeel of hij heeft gewoon even geen geld. Het stappenplan van Ondernemersplein noemt daarom direct contact, bijvoorbeeld telefonisch, als eerste stap. Zo hoort u of er iets mis is met de factuur of dat er iets anders speelt.
Een telefoontje levert u in een paar minuten drie dingen op:
- Duidelijkheid. Wil de klant niet betalen, kan hij niet betalen, of is er een misverstand?
- Een afspraak. Vraag concreet wanneer het bedrag wordt overgemaakt, of stel een betalingsregeling voor.
- Bewijs. Bevestig de afspraak meteen per e-mail. Komt de klant zijn toezegging niet na, dan heeft u zwart op wit wat er is afgesproken.
Houd het gesprek zakelijk en vriendelijk. Een klant die tijdelijk krap zit, betaalt eerder de leverancier die meedenkt dan de leverancier die meteen dreigt. En heeft een klant een inhoudelijk bezwaar, dan wilt u dat juist nu horen, voordat het een geschil wordt.
Wanneer is een factuur te laat?
Een factuur is te laat zodra de betaaltermijn voorbij is. Die termijn staat op uw factuur, in uw offerte of in uw algemene voorwaarden. De wet stelt wel grenzen. Volgens de Rijksoverheid geldt tussen bedrijven een maximale betaaltermijn van 60 dagen. Levert u als mkb’er aan een grote onderneming of aan de overheid, dan moet die u binnen 30 dagen betalen.

Of uw klant meteen “in verzuim” is, hangt af van wat u heeft afgesproken. Heeft u een fatale betaaltermijn afgesproken, dus een vaste uiterste datum? Dan is de klant volgens Ondernemersplein na die datum automatisch in verzuim en is een ingebrekestelling niet altijd nodig. Is er geen harde datum afgesproken, dan stelt u de klant zelf in gebreke. Verzuim is belangrijk, want pas dan kunt u rente en incassokosten claimen.
Stappenplan: van herinnering tot rechter
Zet de stappen in deze volgorde. Elke stap levert bewijs op voor de volgende.
- Betalingsherinnering. Stuur enkele dagen na de vervaldatum een vriendelijke herinnering, met factuurnummer, bedrag, oorspronkelijke vervaldatum en uw rekeningnummer. Voeg de factuur opnieuw toe.
- Aanmaning. Reageert de klant niet, stuur dan een aanmaning met een nieuwe, concrete termijn. Bij een consument is dit de verplichte kosteloze aanmaning met 14 dagen betaaltijd (de “veertiendagenbrief”). Daarin staat ook welke incassokosten u gaat rekenen als de klant binnen die termijn niet betaalt. In ons artikel over een aanmaning versturen leest u wat u daarin wel en niet mag zetten.
- Ingebrekestelling. Bij een zakelijke klant zonder fatale termijn stelt u hem met een ingebrekestelling formeel in verzuim. Vaak combineert u dit met de aanmaning in één brief.
- Rente en incassokosten. Is de klant in verzuim, dan kunt u wettelijke rente en buitengerechtelijke incassokosten in rekening brengen. Voor zakelijke klanten geldt de hogere wettelijke handelsrente. De hoogte van de incassokosten volgt een wettelijke staffel, tenzij u met een zakelijke klant iets anders heeft afgesproken.
- Incassobureau, deurwaarder of advocaat. Blijft betaling uit, dan kunt u de vordering uit handen geven of zelf naar de rechter stappen. Veel kleinere zaken kunt u zelf voorbereiden. Meer daarover leest u in incasso zonder advocaat.
- Vonnis en beslag. Wijst de rechter uw vordering toe, dan kan een deurwaarder het vonnis uitvoeren, bijvoorbeeld door beslag te leggen op een bankrekening of op goederen.
Zakelijke klant of consument: de verschillen
| Onderwerp | Zakelijke klant | Consument |
|---|---|---|
| Betaaltermijn | Afgesproken termijn, wettelijk maximaal 60 dagen | Afgesproken termijn |
| Eerst kosteloos aanmanen | Volgens uw algemene voorwaarden | Verplicht, met 14 dagen betaaltijd |
| Rente bij te laat betalen | Wettelijke handelsrente | Wettelijke rente |
| Incassokosten | Wettelijke staffel of eigen afspraak in de voorwaarden | Alleen volgens de wettelijke staffel |
| Wat bepaalt de route | Uw contract en algemene voorwaarden | Vooral de wet, die de consument beschermt |
De KVK zet het zo op een rij: een consument geeft u 14 dagen om alsnog te betalen, bij een zakelijke klant volgt u uw algemene voorwaarden. Zorg er dus voor dat die voorwaarden kloppen en dat de klant ze vooraf heeft gekregen.
Een ingebrekestelling sturen: wat moet erin?
Met een ingebrekestelling geeft u de klant een laatste redelijke termijn om te betalen. Laat de klant die termijn verlopen zonder te betalen, dan is hij in verzuim. Stuur de brief schriftelijk, per aangetekende post of per e-mail met ontvangstbevestiging. Dan kunt u later aantonen dat de klant de brief heeft ontvangen.
Zet in elk geval in de brief:
- uw naam en de naam en het adres van de klant;
- het factuurnummer, de factuurdatum en het openstaande bedrag;
- de oorspronkelijke vervaldatum en de herinneringen die u al stuurde;
- een concrete nieuwe uiterste betaaldatum;
- wat er gebeurt als de klant niet betaalt: rente, incassokosten en verdere stappen;
- uw rekeningnummer en een contactpersoon.
Schrijf zakelijk en zonder dreigende taal. Misschien leest een rechter deze brief later mee, en een heldere, redelijke brief werkt dan in uw voordeel. Twijfelt u over de formulering, of gaat het om een groot bedrag? Dan kunt u bij ons een brief op maat laten opstellen voor € 225.
Als de klant de factuur betwist
Soms betaalt een klant niet omdat hij het oneens is met de rekening. Dat is iets anders dan niet willen betalen, en het vraagt een andere aanpak. ACM ConsuWijzer geeft consumenten die het niet eens zijn met de rekening dit advies: laat de ondernemer weten waarom, betaal het deel waarover geen discussie is en houd het ingehouden bedrag redelijk. Een klant mag dus niet zomaar de hele factuur laten liggen omdat één post niet klopt.
Voor u als ondernemer betekent dit:
- Vraag om het bezwaar op schrift. Volgens de voorbeeldbrief van ACM ConsuWijzer noemt een goede klacht het factuurnummer, het bedrag en de reden. Dan weet u precies waarover het gaat.
- Vraag betaling van het deel waarover geen discussie is. Dan blijft er alleen een kleiner geschil over.
- Controleer uw eigen factuur. Een factuur moet volgens Ondernemersplein onder meer uw btw-id, het btw-bedrag, de factuurdatum, een factuurnummer, de namen en adressen, de leverdatum en een omschrijving van de goederen of diensten bevatten. Ontbreekt er iets, stuur dan een gecorrigeerde factuur.
- Kijk inhoudelijk naar de klacht. Heeft de klant gelijk dat het werk niet goed was, dan kan er sprake zijn van non-conformiteit. Hoe dat werkt, leest u in ons artikel over een claim bij non-conformiteit.
Ligt er een serieus inhoudelijk geschil? Ga dan niet blind door met incassostappen. Probeer het eerst op te lossen en leg vast wat u heeft aangeboden.
Welke bewijzen heeft u nodig?
Of u nu een incassobureau inschakelt of naar de rechter gaat: u moet kunnen aantonen dat de klant u geld schuldig is. Begin daarom vanaf de eerste herinnering een dossier per klant. Verzamel daarin:
- De afspraak. Getekende offerte, opdrachtbevestiging, contract of de e-mail waarin de klant akkoord gaf.
- Uw algemene voorwaarden en het bewijs dat de klant ze vóór of bij het sluiten van de overeenkomst heeft ontvangen.
- Bewijs van levering of uitvoering. Pakbon, afleverbewijs met handtekening, opleveringsrapport, urenoverzicht of opgeleverde bestanden.
- De factuur met alle verplichte gegevens.
- Alle correspondentie. Herinneringen, aanmaningen, de ingebrekestelling, e-mails, chatberichten en gedateerde notities van telefoongesprekken.
- Toezeggingen van de klant. Een bericht als “ik betaal volgende week” laat zien dat de klant de schuld erkent.
- Betaaloverzichten. Gedeeltelijke betalingen en wat er nog openstaat.
Hoe vollediger uw dossier, hoe sterker u staat. Heeft u geen getekende opdracht? Dan kunnen e-mails en eerdere betalingen samen toch bewijzen dat er een overeenkomst was. Werkt u als zzp’er op uurbasis, lees dan ook ons artikel over een freelance tarief dat niet is betaald.
Klant failliet: wat nu?
Is uw klant failliet verklaard, dan stoppen de gewone incassostappen. Een deurwaarder of rechtszaak helpt u dan niet meer verder. In plaats daarvan dient u uw vordering zo snel mogelijk in bij de curator. Dat heet indienen ter verificatie.
Zo pakt u het aan:
- Controleer het faillissement. In het Centraal Insolventieregister kunt u nagaan of een persoon of organisatie failliet is verklaard. De Rechtspraak legt uit hoe dit register werkt. Daar vindt u ook wie de curator is.
- Stel uw vordering op. Noem de hoofdsom en de rente en kosten tot de faillissementsdatum. Voeg kopieën toe van facturen, contract en correspondentie.
- Stuur alles naar de curator en bewaar het bewijs van verzending.
- Geef aan of u goederen wilt terughalen onder eigendomsvoorbehoud of recht van reclame (zie hieronder).
Reken er niet op dat u alles terugkrijgt. Eerst worden de kosten van het faillissement en de schuldeisers met voorrang betaald. Wat overblijft, wordt verdeeld over de andere schuldeisers. Toch is indienen altijd de moeite waard: zonder indiening krijgt u zeker niets.
Goederen geleverd? Haal ze terug
Levert u producten, dan heeft u extra mogelijkheden, die ook in het stappenplan van Ondernemersplein staan:
- Eigendomsvoorbehoud. Staat in uw algemene voorwaarden dat de goederen van u blijven tot ze volledig zijn betaald? Dan kunt u ze terugvorderen als de klant niet betaalt, ook bij een faillissement. Dit werkt alleen als de goederen nog herkenbaar aanwezig zijn en het beding vooraf is afgesproken.
- Recht van reclame. Ook zonder eigendomsvoorbehoud kunt u onbetaalde goederen onder voorwaarden terugvorderen, met een schriftelijke verklaring aan de koper. Hiervoor gelden strikte termijnen, dus wacht niet.
- Retentierecht. Heeft u iets van de klant in uw bezit, bijvoorbeeld een machine die u heeft gerepareerd? Dan mag u die onder voorwaarden vasthouden tot de rekening is betaald.
Btw terugvragen bij een oninbare vordering
Heeft u de btw over de factuur al afgedragen, terwijl de klant nooit betaalt? Dat hoeft geen verlies te blijven. Past u het factuurstelsel toe en staat vast dat uw vordering helemaal of gedeeltelijk oninbaar is? Dan kunt u volgens de Belastingdienst de btw terugvragen. Een onbetaalde vordering geldt uiterlijk 1 jaar na de uiterste betaaldatum als oninbaar. Betaalt de klant later toch, dan draagt u de btw over dat bedrag weer af. Overleg hierover met uw boekhouder, zodat het in de juiste aangifte komt.
Voorkom wanbetaling met goede afspraken vooraf
De beste incassozaak is de zaak die u nooit hoeft te voeren. Met een paar vaste gewoontes maakt u de kans op onbetaalde facturen een stuk kleiner:
- Leg de opdracht schriftelijk vast, met prijs, planning en betaaltermijn.
- Gebruik algemene voorwaarden met een duidelijke betaaltermijn, rente, incassokosten en eigendomsvoorbehoud, en stuur ze mee vóórdat de klant tekent. Lees hoe u uw eigen voorwaarden stap voor stap controleert.
- Vraag een aanbetaling bij grote of nieuwe opdrachten, of factureer in termijnen.
- Factureer direct na levering en stuur herinneringen volgens een vast ritme.
- Check nieuwe klanten bij grotere bedragen, bijvoorbeeld in het Handelsregister.
De KVK benadrukt dat actief debiteurenbeheer loont: na levering mag u de klant aan zijn deel van de afspraak houden. Meer praktische tips leest u in ons artikel over debiteuren aanmanen.
Hulp van een vaste jurist
Wilt u niet zelf uitzoeken welke brief u moet sturen of hoeveel incassokosten u mag rekenen? Bij Legalec kiest u zelf hoe u hulp krijgt. Voor één vraag boekt u een juridisch adviesgesprek voor € 149. Wilt u uw contract of betalingsvoorwaarden laten nakijken, dan kiest u een document- of contractcheck voor € 245. Heeft u vaker te maken met klanten die niet betalen of met andere juridische vragen? Dan krijgt u met een abonnement op rechtsbijstand een vaste jurist die uw dossier kent. Het Basic-abonnement kost € 37,81 per maand, zonder eigen risico per zaak. Ook stellen wij algemene voorwaarden op maat voor u op, voor € 961,95.
Onze kijk op onbetaalde facturen
De meeste ondernemers die bij ons komen met een klant die niet betaalt, hebben één ding gemeen: ze hebben te lang gewacht. Niet uit slordigheid, maar omdat ze de klant niet willen kwijtraken of niet zeker weten wat ze mogen. Zo groeit een factuur die een paar weken te laat is uit tot een vordering die al maanden openstaat, en is de klant steeds moeilijker te bereiken.
Wij zien dat een vaste, rustige aanpak het meeste oplevert. Bellen, een nette herinnering, een duidelijke aanmaning met een harde datum. Geen dreigementen, maar wel doen wat u aankondigt. Klanten merken heel goed of een leverancier zijn administratie op orde heeft.
Goed debiteurenbeheer begint bovendien al voordat u de factuur stuurt. Met heldere afspraken en algemene voorwaarden die bij uw bedrijf passen, staat u veel sterker als het toch misgaat. Daarom werken wij graag preventief met ondernemers. Een jurist die uw bedrijf en uw contracten kent, kan vroeg meekijken en voorkomen dat een betalingsprobleem een slepend conflict wordt.
En lukt het niet met goede woorden, dan wilt u niet zelf in wetsartikelen duiken. Dan wilt u iemand die u in gewone taal vertelt wat de volgende stap is, en die stap samen met u zet.
Juridische redactie Legalec
Veelgestelde vragen
Hoe lang mag een klant over het betalen van een factuur doen?
Zo lang als u heeft afgesproken, binnen de grenzen van de wet. Tussen bedrijven is dat maximaal 60 dagen, en grote bedrijven en de overheid moeten mkb-leveranciers binnen 30 dagen betalen. Heeft u niets afgesproken, zet dan altijd een concrete termijn op uw factuur.
Mag ik meteen incassokosten rekenen?
Nee. De klant moet eerst in verzuim zijn. Bij een consument moet u bovendien eerst een kosteloze aanmaning sturen met 14 dagen betaaltijd. Pas als de klant daarna nog niet heeft betaald, mag u incassokosten volgens de wettelijke staffel rekenen.
Wat doe ik als mijn klant de factuur betwist?
Vraag de klant om zijn bezwaar op schrift, met het factuurnummer en de reden. Vraag hem het deel waarover geen discussie is wel te betalen en kijk eerlijk naar de klacht. Is de factuur onjuist, stuur dan een gecorrigeerde versie. Klopt de factuur wel, leg dan met uw bewijs uit waarom het bedrag betaald moet worden.
Mijn klant is failliet. Heeft het zin om nog iets te doen?
Ja. Dien uw vordering zo snel mogelijk in bij de curator, met kopieën van uw facturen en contract. Heeft u goederen geleverd onder eigendomsvoorbehoud, meld dat dan meteen, want die goederen kunt u misschien terughalen. Daarnaast kunt u onder voorwaarden de btw over de onbetaalde factuur terugvragen.
Moet ik een ingebrekestelling altijd aangetekend versturen?
Dat is niet verplicht, maar u moet wel kunnen bewijzen dat de klant de brief heeft ontvangen. Met aangetekende post of een e-mail met ontvangst- of leesbevestiging is dat eenvoudig. Bewaar altijd een kopie in uw dossier.
Bronnen
- Ondernemersplein: Stappenplan klant betaalt factuur niet
- Ondernemersplein: Facturen maken en versturen
- KVK: Van offerte naar geld op je rekening
- Rijksoverheid: Minister Herbert, betaal je leveranciers op tijd
- ACM ConsuWijzer: Niet eens met de rekening
- ACM ConsuWijzer: Voorbeeldbrief betalen onder protest
- Rechtspraak: Faillissement
- Belastingdienst: Btw-teruggaaf door oninbare vorderingen






