Bent u ontslagen in de proeftijd? Dan is dat vaak rechtsgeldig. Tijdens een geldige proeftijd mogen werkgever en werknemer het contract namelijk op elk moment beëindigen, zonder opzegtermijn en zonder reden. Dat geldt alleen als de proeftijd zelf klopt én als de echte reden voor het ontslag niet discriminerend is. Precies daar gaat het vaak mis. Wilt u het ontslag aanvechten, dan hebt u daar twee maanden voor. Laat u het ontslag binnen die termijn beoordelen door een jurist die arbeidsrecht kent, dan weet u waar u staat voordat de termijn voorbij is. Hieronder leest u hoe u zelf controleert of uw proeftijd geldig was, welke rechten u hebt en welke stappen u zet.
Kort samengevat
- Tijdens een geldige proeftijd mag uw werkgever u ontslaan zonder opzegtermijn, zonder reden en zonder toestemming van UWV of de rechter.
- Een proeftijd is alleen geldig als die op papier is afgesproken en niet langer duurt dan de wet toestaat. Bij een contract van 6 maanden of korter mag er geen proeftijd in. Bij langere contracten is het maximum 1 of 2 maanden.
- Ontslag vanwege bijvoorbeeld uw geloofsovertuiging blijft ook in de proeftijd verboden en kan een flinke vergoeding opleveren.
- Bent u ziek op het moment van ontslag, dan kunt u recht hebben op een Ziektewet-uitkering. Neemt u zelf ontslag terwijl u ziek bent, dan raakt u dat recht waarschijnlijk kwijt.
- Wilt u het ontslag aanvechten, stuur dan een brief. Daarna hebt u 2 maanden om naar de kantonrechter te gaan.
Inhoudsopgave
- Wat de wet toestaat tijdens de proeftijd
- Is uw proeftijd wel geldig?
- Wanneer ontslag in de proeftijd toch niet mag
- Ziek tijdens de proeftijd
- Zelf ontslag nemen in de proeftijd
- Ontslagen in de proeftijd: zo pakt u het aan
- Voor werkgevers: een proeftijd die standhoudt
- Hulp van Legalec bij ontslag in de proeftijd
- Onze kijk op ontslag in de proeftijd
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Wat de wet toestaat tijdens de proeftijd
De proeftijd is de eerste periode van uw dienstverband. U en uw werkgever kunnen dan zien of het werk en de samenwerking bevallen. De wet geeft beide partijen in die periode veel vrijheid. Volgens de uitleg van de Rijksoverheid over de proeftijd geldt tijdens een geldige proeftijd:
- u en uw werkgever kunnen het contract op elk moment beëindigen;
- er is geen opzegtermijn, dus het ontslag kan per direct ingaan;
- UWV en de kantonrechter hoeven niet vooraf te beoordelen of het ontslag terecht is;
- uw werkgever hoeft geen van de wettelijke ontslagredenen te hebben, zoals slecht functioneren of bedrijfseconomische redenen;
- uw werkgever hoeft niet te kijken of u een andere functie binnen het bedrijf kunt krijgen.
Ook de bekende ontslagverboden, zoals het verbod om iemand te ontslaan tijdens ziekte, gelden in de proeftijd niet. UWV noemt de proeftijd uitdrukkelijk als een van de situaties waarin een werkgever toch mag opzeggen.
Dat klinkt alsof u als werknemer weinig te zeggen hebt. Toch is dat maar de helft van het verhaal. Al deze vrijheid geldt alleen onder twee voorwaarden. De proeftijd moet volgens de wet zijn afgesproken. En de reden voor het ontslag mag niet neerkomen op discriminatie. Is aan een van die twee niet voldaan, dan staat u er een stuk sterker voor.
Is uw proeftijd wel geldig?
Een proeftijd die niet aan de wet voldoet, is nietig. Dat staat in lid 8 van artikel 7:652 van het Burgerlijk Wetboek. Nietig betekent: juridisch heeft er nooit een proeftijd bestaan. Uw werkgever kan zich dan niet beroepen op de vrijheid om u zonder reden en zonder opzegtermijn te ontslaan.
De maximale duur
De wet koppelt de maximale proeftijd aan het soort contract en de lengte ervan. Deze regels gelden sinds 1 januari 2020 en staan ook op de pagina van de Rijksoverheid over de duur van de proeftijd:
| Uw contract | Maximale proeftijd | Mag de cao afwijken? |
|---|---|---|
| Tijdelijk, 6 maanden of korter | Geen proeftijd toegestaan | De cao kan andere regels bevatten |
| Tijdelijk, langer dan 6 maanden maar korter dan 2 jaar | 1 maand | Ja, via de cao of een regeling van de overheid |
| Tijdelijk zonder vaste einddatum (bijvoorbeeld “tot het project klaar is”) | 1 maand | Ja, via de cao of een regeling van de overheid |
| Tijdelijk, 2 jaar of langer | 2 maanden | Nee |
| Vast contract (onbepaalde tijd) | 2 maanden | Nee |
Een voorbeeld. U tekent een jaarcontract met een proeftijd van 2 maanden, en er geldt geen cao die iets anders regelt. De wet staat bij dit contract maximaal 1 maand toe. De proeftijd van 2 maanden is dan in zijn geheel nietig, dus niet alleen de tweede maand. Wordt u in week zes ontslagen met een beroep op de proeftijd, dan is er voor dat ontslag geen geldige grond.
Andere voorwaarden waaraan een proeftijd moet voldoen
Naast de duur stelt de wet nog meer eisen. Ondernemersplein van de overheid zet ze op een rij:
- Op papier. De proeftijd moet in uw arbeidscontract of in de cao staan. Een mondelinge afspraak telt niet.
- Geen nieuwe proeftijd bij verlenging. Wordt uw contract verlengd of krijgt u na een tijdelijk contract een vast contract? Dan mag er geen nieuwe proeftijd in, tenzij uw functie wezenlijk anders wordt.
- Geen proeftijd bij een nieuwe werkgever die de vorige opvolgt. Gaat u hetzelfde werk doen bij een nieuwe werkgever die in feite de opvolger is van de vorige, bijvoorbeeld na een overname? Dan mag er geen proeftijd worden afgesproken. Dat mag alleen als er andere vaardigheden of verantwoordelijkheden van u worden gevraagd.
- Niet te verlengen. Uw werkgever mag de proeftijd niet verlengen, ook niet als u tijdens de proeftijd ziek bent geweest, aldus de Rijksoverheid.
Pak dus uw arbeidscontract erbij en, als die voor u geldt, uw cao. Controleer hoe lang uw contract loopt, welke proeftijd erin staat en of u eerder bij dezelfde werkgever of in dezelfde functie hebt gewerkt. Twijfelt u hoe een cao-artikel moet worden gelezen, of uw functie “wezenlijk” is veranderd? Dan is dit het moment om een jurist mee te laten kijken.
Wanneer ontslag in de proeftijd toch niet mag
Ook bij een geldige proeftijd mag uw werkgever u niet ontslaan om een reden die neerkomt op discriminatie. Denk aan ontslag vanwege uw geloofsovertuiging, afkomst of een andere reden waarop de wet discriminatie verbiedt.
Een recent voorbeeld laat zien hoe zwaar de rechter dat weegt. In een uitspraak van de Rechtbank Noord-Holland van 26 september 2025 (ECLI:NL:RBNHO:2025:11085) was een werknemer in de proeftijd ontslagen vanwege zijn geloofsovertuiging. De kantonrechter oordeelde dat dit ontslag niet rechtsgeldig was. De werknemer kreeg € 3.898,67 bruto als vergoeding voor het loon over de opzegtermijn, plus wettelijke rente. Daarnaast kreeg hij een billijke vergoeding van € 15.000 bruto. Een billijke vergoeding is een extra bedrag dat de rechter de werknemer kan toekennen.
Belangrijk voor u als werknemer: u hoeft discriminatie niet volledig te bewijzen. Volgens een overzicht van de rechtspraak in HR Praktijk is het genoeg als u feiten aandraagt die discriminatie doen vermoeden. Daarna moet de werkgever bewijzen dat hij zich wel aan de Algemene wet gelijke behandeling heeft gehouden. Lukt dat niet, dan hebt u recht op een billijke vergoeding en op de transitievergoeding, de wettelijke ontslagvergoeding.
In de praktijk komt het aan op wat er gezegd en geschreven is. Een opmerking in een gesprek, een appje of een e-mail waaruit de echte reden blijkt: met zulke feiten onderbouwt u uw vermoeden. Schrijf daarom direct na het ontslag op wat er is gezegd, door wie en wanneer. Bewaar ook alle berichten.

Ziek tijdens de proeftijd
Veel mensen vragen zich af of ze zich moeten ziekmelden als ze in de proeftijd ziek worden. Ze zijn bang dat ze daarna ontslagen worden. Het antwoord is ja. UWV is daar duidelijk over: een zieke werknemer meldt zich altijd ziek bij de werkgever, niet bij UWV.
Uw werkgever mag u tijdens de proeftijd ontslaan, ook als u ziek bent. Dat bevestigt de Rijksoverheid. Toch beschermt uw ziekmelding u op een andere manier. Bent u ziek op het moment dat het contract eindigt, dan kunt u recht hebben op een Ziektewet-uitkering. Uw werkgever meldt u dan op de laatste dag van uw dienstverband ziek bij UWV. UWV beoordeelt binnen 4 weken na die ziekmelding of u recht hebt op een uitkering.
Heel belangrijk: neem tijdens ziekte niet zelf ontslag in de proeftijd. Volgens UWV krijgt u dan waarschijnlijk geen Ziektewet-uitkering. Ontslaat uw werkgever u, dan hebt u daar wel recht op. Voelt u zich onder druk gezet om “zelf maar op te stappen”? Teken dan niets en laat het eerst beoordelen. Meer over uw positie bij ziekte leest u in ons artikel over het opzegverbod tijdens ziekte en in ziekte, re-integratie en uw rechten.

Zelf ontslag nemen in de proeftijd
U mag tijdens een geldige proeftijd ook zelf het contract beëindigen, op elk moment en zonder opzegtermijn. Dat is handig als u merkt dat de baan niet bij u past, of als u een beter aanbod hebt gekregen.
Denk er wel goed over na. Zet uw ontslag op papier, met de datum waarop het ingaat, zodat er later geen discussie ontstaat. Bent u ziek, dan geldt de waarschuwing hierboven: als u zelf ontslag neemt, verliest u waarschijnlijk uw Ziektewet-uitkering. Twijfelt u? Vraag dan eerst advies voordat u de brief verstuurt.
Stelt uw werkgever voor dat u “in onderling overleg” vertrekt en legt hij u een vaststellingsovereenkomst voor? Een vaststellingsovereenkomst is een contract waarin u en uw werkgever afspraken maken over het einde van uw dienstverband. Daarvoor gelden andere regels. Lees daarover meer in ontslag via een vaststellingsovereenkomst.
Ontslagen in de proeftijd: zo pakt u het aan
Bent u net ontslagen in de proeftijd? Met dit stappenplan mist u niets.
- Vraag om de reden op papier. Uw werkgever hoeft geen reden voor het ontslag te hebben, maar u mag wel vragen waarom. Een schriftelijke reden laat zien of er iets niet klopt. Het gaat mis als u het bij een kort gesprek laat en later niet meer kunt aantonen wat er is gezegd.
- Controleer uw proeftijd. Leg uw contract naast de tabel hierboven. Staat de proeftijd op papier? Is die niet te lang? Was dit echt uw eerste contract in deze functie? Hier gaat het vaak mis, en één afwijking kan de hele proeftijd nietig maken. Een jurist leest uw contract en cao samen en ziet zo welke regel voor u geldt.
- Leg alles vast. Bewaar uw contract, de ontslagbrief, e-mails en appjes. Noteer wat er in gesprekken is gezegd, met datum en namen. Dit is de basis als u discriminatie vermoedt.
- Bent u ziek? Meld u ziek bij uw werkgever. Controleer of uw werkgever u bij UWV ziek uit dienst meldt. Neem niet zelf ontslag.
- Teken niets onder druk. Tekent u een verklaring dat u akkoord gaat met het ontslag, of een vaststellingsovereenkomst, dan kan uw positie veranderen. Laat zo’n stuk eerst beoordelen.
- Stuur een brief en let op de termijn. Vindt u het ontslag onterecht, maak dan schriftelijk bezwaar bij uw werkgever. Volgens UWV kunt u daarna binnen 2 maanden na het ontslag naar de kantonrechter. Die termijn is kort: wacht u te lang, dan kunt u het ontslag niet meer aanvechten. Een juridisch sterke brief, met de juiste argumenten en eisen, maakt indruk op een werkgever en legt uw standpunt vast voor de rechter.
Bij stap 2, 5 en 6 maakt het verschil wie er met u meekijkt. Een vaste jurist kent uw dossier, leest het contract, beoordeelt of de proeftijd geldig was, schrijft de brief en houdt de termijn in de gaten. Zo staat u er niet alleen voor, juist op het moment dat u dat het minst kunt gebruiken.
Voor werkgevers: een proeftijd die standhoudt
Bent u werkgever in het mkb? Dan geldt dezelfde les, maar dan van de andere kant. U hebt de vrijheid van de proeftijd alleen als de proeftijd goed in het contract staat. Een proeftijd van 2 maanden in een jaarcontract zonder grondslag in de cao is nietig. Dat geldt ook voor een nieuwe proeftijd bij verlenging. Ontslaat u iemand dan met een beroep op de proeftijd, dan kan de werknemer het ontslag aanvechten en een vergoeding eisen.
Begin daarom bij het contract. Stem de proeftijd af op de duur van het contract en op uw cao, en leg vast hoe u de proeftijd evalueert. Wilt u in de proeftijd afscheid nemen van een medewerker? Houd het gesprek zakelijk en zorg dat u kunt aantonen dat de beslissing over het functioneren gaat. Meer over conflicten op het werk leest u in juridisch advies bij conflicten op de werkvloer.
Hulp van Legalec bij ontslag in de proeftijd
Bij Legalec krijgt u rechtsbijstand via een maandabonnement, met een vaste jurist die uw dossier kent en een persoonlijk online portaal. U betaalt een vast bedrag per maand, zonder eigen risico per zaak. Eén abonnement dekt zes rechtsgebieden, waaronder werk en salaris. Er zijn drie pakketten: Basic voor € 37,81 per maand, Normal voor € 68,06 per maand en Pro voor € 98,31 per maand. Bekijk de abonnementen voor rechtsbijstand.
Hebt u liever eenmalig hulp? Dat kan ook. Een juridisch adviesgesprek kost € 149, een document- of contractcheck € 245 en een brief op maat € 225. Bent u werkgever, dan stellen wij een arbeidsovereenkomst op maat voor u op voor € 961,95.
Onze kijk op ontslag in de proeftijd
Veel mensen denken dat een werknemer in de proeftijd helemaal geen bescherming heeft. Dat klopt niet. De wet geeft werkgevers in de proeftijd veel ruimte, maar alleen als de proeftijd goed is afgesproken en de reden voor het ontslag door de beugel kan.
Juist omdat UWV of de rechter vooraf niets controleert, moet u dat zelf doen. Niemand anders kijkt of uw proeftijd te lang was, of er bij uw verlenging toch een nieuwe proeftijd in het contract is gezet, of dat de reden voor uw ontslag eigenlijk heel anders was. En u hebt maar kort de tijd om daar iets mee te doen.
Daarom geloven wij in een vaste jurist die u kent, in plaats van pas iemand zoeken als het al misgaat. Met een abonnement legt u uw contract voor op het moment dat u het tekent. Wordt u ontslagen, dan hebt u iemand die uw dossier al kent. Geen ingewikkelde verzekering, maar een jurist in eigen dienst die in gewone taal uitlegt waar u staat en wat u kunt doen.
Juridische redactie Legalec
Veelgestelde vragen
Mag ik zelf ontslag nemen tijdens mijn proeftijd?
Ja. Tijdens een geldige proeftijd mag u het contract op elk moment beëindigen, zonder opzegtermijn. Zet uw ontslag wel op papier. Bent u ziek, neem dan niet zelf ontslag, want dan krijgt u waarschijnlijk geen Ziektewet-uitkering.
Is een proeftijd van 2 maanden toegestaan?
Alleen bij een vast contract of bij een tijdelijk contract van 2 jaar of langer. Bij een tijdelijk contract van meer dan 6 maanden en korter dan 2 jaar is het maximum 1 maand, tenzij uw cao iets anders regelt. Bij een contract van 6 maanden of korter mag er geen proeftijd in, tenzij uw cao andere regels bevat.
Kan mijn werkgever mijn proeftijd verlengen?
Nee. De proeftijd is nooit langer dan 2 maanden en wordt ook niet langer als u tijdens de proeftijd ziek bent geweest. Bij verlenging van uw contract mag er alleen een nieuwe proeftijd in als uw functie wezenlijk verandert.
Moet ik me ziekmelden tijdens mijn proeftijd?
Ja, meld u altijd ziek bij uw werkgever. Uw werkgever mag u in de proeftijd ook tijdens ziekte ontslaan, maar u kunt dan recht hebben op een Ziektewet-uitkering. Uw werkgever meldt u daarvoor op uw laatste werkdag ziek bij UWV.
Wat als mijn proeftijd ongeldig was?
Dan is de proeftijd nietig en kan uw werkgever zich er niet op beroepen. U kunt het ontslag dan aanvechten. Stuur een brief aan uw werkgever. Daarna hebt u 2 maanden na het ontslag om naar de kantonrechter te gaan.
Bronnen
- Rijksoverheid: Welke regels gelden er bij een proeftijd?
- Rijksoverheid: Hoelang duurt mijn proeftijd?
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 652
- Ondernemersplein: Proeftijd afspreken met een werknemer
- UWV: Opzegverbod
- UWV: Werknemer gaat ziek uit dienst
- UWV: Ontslag tijdens ziekte
- Rechtbank Noord-Holland, ECLI:NL:RBNHO:2025:11085
- HR Praktijk: Ontslag in proeftijd vanwege geloofsovertuiging





