Werkt uw aankoop niet zoals u mocht verwachten? Dan is er juridisch sprake van non-conformiteit: het product beantwoordt niet aan de overeenkomst. U hebt dan recht op levering van wat ontbreekt, op herstel of op vervanging. Lukt dat niet, dan kunt u prijsvermindering vragen of de koop ontbinden. Uw claim richt u altijd tot de verkoper, niet tot de fabrikant. Hieronder leest u in gewone taal wat u kunt eisen, wie wat moet bewijzen, welke termijnen gelden en hoe u uw claim stap voor stap opbouwt, zodat de verkoper er niet omheen kan.
Kort samengevat
- Non-conformiteit betekent dat een product bij normaal gebruik niet doet wat u ervan mocht verwachten. Dat recht heet ook wel wettelijke garantie en staat los van de fabrieksgarantie.
- Komt het gebrek binnen 12 maanden na aankoop aan het licht, dan moet de verkoper bewijzen dat het niet aan het product lag. Daarna ligt de bewijslast bij u.
- Meld het gebrek snel en schriftelijk. Wie te lang wacht, kan zijn rechten kwijtraken.
- Eerst vraagt u herstel of vervanging binnen een redelijke termijn. Pas als de verkoper daarin tekortschiet, komen prijsvermindering of ontbinding in beeld.
- Een clausule als “geen garantie” of “zo meenemen” houdt bij een consumentenkoop geen stand tegenover uw wettelijke rechten.
Inhoudsopgave
- Wat non-conformiteit precies betekent
- Herkent u non-conformiteit? Enkele voorbeelden
- Wie moet wat bewijzen?
- Wat u van de verkoper kunt eisen
- Zo dient u uw claim in: zes stappen
- Ontbinden: wat krijgt u terug?
- Niet goed uitgevoerd werk: ook een claim
- Huurwoning met gebreken: hetzelfde idee, andere regels
- Bent u ondernemer? Dan gelden andere spelregels
- Onze kijk op claims wegens non-conformiteit
- Hulp bij uw claim
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Wat non-conformiteit precies betekent
Het woord klinkt ingewikkeld, maar het idee is eenvoudig. Bij een koop belooft de verkoper u een product dat past bij wat u hebt afgesproken en bij wat u redelijkerwijs mocht verwachten. Doet het product dat niet, dan voldoet het niet aan de overeenkomst. De wet regelt dit in artikel 7:17 van het Burgerlijk Wetboek.
Als consument hebt u daarom altijd een wettelijke garantie: het recht op een goed product. Daarnaast kunt u een fabrieksgarantie of verkopersgarantie hebben, of een extra garantie die u hebt bijgekocht. Die extra garanties komen bovenop uw wettelijke rechten. Ze vervangen die niet.
Dat onderscheid is in de praktijk het belangrijkste om te weten. Veel verkopers zeggen: “De fabrieksgarantie van een jaar is verlopen, dus wij kunnen niets doen.” Dat klopt niet. De fabrieksgarantie is een extraatje van de fabrikant. Uw wettelijke recht op een deugdelijk product geldt tegenover de winkel of webshop waar u kocht, ook als die extra garantie al voorbij is.
Hoe lang mag een product meegaan?
Er staat in de wet geen vast aantal jaren. Hoe lang u mag verwachten dat iets goed werkt, hangt af van de aard van het product, de prijs en wat de verkoper of fabrikant erover heeft gezegd. Een wasmachine van een topmerk mag langer meegaan dan een budgetmodel. Een tweedehands auto van vijftien jaar oud hoeft niet te presteren als een nieuwe. Wel mag u ook van een goedkoop of gebruikt product verwachten dat het bij normaal gebruik doet waarvoor het bedoeld is.
Webwinkels leggen dit vaak zelf uit op hun klachtenpagina. Een voorbeeld is deze uitleg over garantie en klachten bij een webwinkel in feestartikelen: handig om te zien hoe een verkoper zijn klachtenprocedure inricht en waar u uw melding moet doen. Lees zo’n pagina altijd naast uw wettelijke rechten. Wat een winkel zelf belooft, kan nooit minder zijn dan wat de wet u geeft.
Herkent u non-conformiteit? Enkele voorbeelden
U hebt waarschijnlijk een geldige claim als:
- uw laptop na veertien maanden niet meer opstart, terwijl u hem normaal hebt gebruikt en het een middenklassemodel was;
- de bank die u bestelde een andere kleur of maat heeft dan op de orderbevestiging staat;
- een onderdeel of accessoire ontbreekt dat bij het product hoort;
- de tweedehands auto kort na aankoop een motorprobleem krijgt dat er bij aflevering al in zat;
- een product een eigenschap mist die de verkoper uitdrukkelijk heeft beloofd, bijvoorbeeld “waterdicht” of “geschikt voor buitengebruik”.
Geen non-conformiteit is er meestal bij normale slijtage, bij schade door verkeerd gebruik of een val, of bij een gebrek dat de verkoper u vóór de koop duidelijk heeft gemeld en dat u hebt geaccepteerd.
Wie moet wat bewijzen?
Op dit punt wordt een claim vaak gewonnen of verloren. Voor gebreken die binnen 12 maanden na aankoop aan het licht komen geldt een wettelijk vermoeden: de wet gaat ervan uit dat het gebrek er bij aflevering al was. De verkoper moet dan aantonen dat het probleem door u is ontstaan. Na die 12 maanden draait het om: dan moet u aannemelijk maken dat het product niet deugde.
Verkopers proberen hier soms omheen te werken met een zin in het koopcontract als “verkocht zonder garantie” of “zo meenemen”. Bij een consumentenkoop van een tweedehands auto oordeelde de kantonrechter in Noord-Holland dat zo’n beding de wettelijke bescherming van de consument niet opzijzet. Het consumentenrecht is op dit punt dwingend: een bedrijf kan het niet via een contract uitschakelen.
Kwam het gebrek pas na de eerste 12 maanden aan het licht, dan helpt het om bewijs te verzamelen dat het probleem niet aan u ligt. Denk aan een rapport van een onafhankelijke reparateur, foto’s en informatie over hoe vaak hetzelfde defect bij dit model voorkomt.
Wat u van de verkoper kunt eisen
Artikel 7:21 BW somt op wat u als koper kunt eisen als het geleverde niet aan de overeenkomst beantwoordt. Die mogelijkheden hebben een vaste volgorde. Het overzicht:
| Wat u eist | Wanneer | Let op |
|---|---|---|
| Levering van wat ontbreekt | Er mist een onderdeel, accessoire of deel van de bestelling | Simpelste oplossing, zonder kosten voor u |
| Herstel (reparatie) | Het gebrek is te repareren | De verkoper moet dit redelijkerwijs kunnen doen, binnen een redelijke termijn en zonder ernstige overlast voor u |
| Vervanging | Reparatie lukt niet of is onredelijk | U krijgt een gelijkwaardig product |
| Prijsvermindering | Herstel of vervanging blijft uit of mislukt, of het gebrek is klein | U houdt het product en krijgt een deel van uw geld terug |
| Ontbinding | Herstel of vervanging blijft uit of mislukt en het gebrek is niet klein | U levert het product in en krijgt de koopprijs terug, soms min een gebruiksvergoeding |
| Schadevergoeding | Het gebrek kost u extra geld | Bijvoorbeeld kosten voor een vervangend product of gevolgschade |
Wat veel mensen verrast: u kunt niet meteen uw geld terugeisen. U mag de koopovereenkomst ontbinden als het product na een paar reparaties nog steeds niet goed werkt, of als de verkoper het probleem niet wil oplossen. Bij een klein gebrek blijft het meestal bij prijsvermindering. Een krasje op een koelkastdeur is geen reden om de hele koelkast terug te betalen.
Zo dient u uw claim in: zes stappen
1. Meld het gebrek direct en schriftelijk
Neem contact op met de verkoper zodra u het gebrek ontdekt. Doe dat bij voorkeur per e-mail of brief, zodat u later kunt aantonen wanneer u hebt geklaagd. De wet kent een klachtplicht: u moet binnen redelijke tijd melden dat het product niet deugt. Voor consumenten geldt dat een melding binnen twee maanden na ontdekking op tijd is. In een zaak over een tweedehands auto stelde de kantonrechter vast dat er sprake was van non-conformiteit en dat de koper recht had op herstel. Wie maanden wacht met melden, geeft de verkoper een argument om de claim af te wijzen.
2. Leg alles vast
Bewaar de bon of orderbevestiging, maak foto’s of een video van het gebrek, noteer data en namen bij telefoongesprekken en bewaar alle e-mails. Laat bij een duur of technisch product eventueel een onafhankelijke deskundige kijken. Dat kost geld, maar het kan het verschil maken, vooral na de eerste 12 maanden.
3. Vraag herstel of vervanging met een termijn
Schrijf de verkoper aan en vraag duidelijk om herstel of vervanging. Noem daarbij een redelijke termijn, bijvoorbeeld twee of drie weken, afhankelijk van het product. Zo’n brief heet een ingebrekestelling. ACM ConsuWijzer wijst erop dat u de ondernemer eerst de kans moet geven het probleem op te lossen voordat u verdere stappen zet.
4. Reageert de verkoper niet? Kies uw volgende stap
Laat de verkoper de termijn verlopen of weigert hij, dan is hij in verzuim. U kunt dan in veel gevallen de reparatie door een ander laten uitvoeren en de kosten op de oorspronkelijke verkoper verhalen. Kondig dit wel eerst schriftelijk aan, zodat de verkoper achteraf niet kan zeggen dat de reparatie onnodig duur was.
5. Prijsvermindering of ontbinding
Is herstel of vervanging mislukt of uitgebleven, dan kiest u tussen prijsvermindering en ontbinding. Ontbinden doet u schriftelijk: u verklaart dat u de koop ongedaan maakt, vraagt de koopprijs terug en biedt aan het product terug te geven.
6. Blijft het misgaan? Leg het geschil voor
Is de verkoper aangesloten bij een geschillencommissie, dan kunt u daar uw klacht voorleggen. Dat staat vaak in de algemene voorwaarden. Anders is de kantonrechter de plek voor de meeste consumentengeschillen. Een goed opgebouwd dossier, met uw melding, de ingebrekestelling en het bewijs, is dan het halve werk.
Wat in uw ingebrekestelling hoort
Een sterke brief bevat in elk geval:
- uw naam, adres, de aankoopdatum en het ordernummer;
- een korte, feitelijke omschrijving van het gebrek en wanneer u het ontdekte;
- de verwijzing naar uw recht op een deugdelijk product (artikel 7:17 en 7:21 BW);
- wat u eist: herstel of vervanging;
- een concrete termijn met een datum;
- wat u doet als de verkoper niet reageert, bijvoorbeeld ontbinden of de reparatie elders laten doen op zijn kosten;
- bijlagen: bon, foto’s en eerdere correspondentie.
Houd de toon zakelijk. Een verkoper die een rustige, goed onderbouwde brief krijgt, beseft sneller dat het u menens is dan iemand die een boze e-mail ontvangt.
Ontbinden: wat krijgt u terug?
Ontbinding betekent dat u allebei teruggeeft wat u hebt ontvangen: u het product, de verkoper de koopprijs. Hebt u het product al een tijd gebruikt, dan kan de verkoper daar een vergoeding voor vragen. In een uitspraak van de Rechtbank Overijssel over een tweedehands auto werd de koop ontbonden en kreeg de verkoper een redelijke vergoeding voor het gebruik, die werd verrekend met de terug te betalen koopsom. Rechters berekenen zo’n vergoeding vaak op basis van afschrijving.
Reken er dus op dat u bij een auto die u al maanden gebruikt niet het volle bedrag terugkrijgt. Daartegenover staat dat u schadevergoeding kunt eisen voor kosten die het gebrek u heeft bezorgd, zoals sleepkosten of een huurauto.
Niet goed uitgevoerd werk: ook een claim
Non-conformiteit is formeel een begrip uit het kooprecht, maar hetzelfde idee werkt ook bij diensten. Laat u een klus doen door een aannemer, garage of andere vakman en is het werk niet goed, dan hebt u volgens ACM ConsuWijzer recht op gratis herstel volgens de afspraken. De aanpak is dezelfde: schriftelijk melden, een termijn geven en pas daarna verdere stappen zetten.
Bij schade door een dienstverlener speelt vaak ook de vraag wie aansprakelijk is en welke verzekering betaalt. Een praktisch voorbeeld is dit overzicht over aansprakelijkheid bij verhuisschade en de verzekeringen die daarbij een rol spelen. Leg ook hier de schade direct vast, liefst nog dezelfde dag.
Huurwoning met gebreken: hetzelfde idee, andere regels
Huurt u een woning, dan heet het probleem geen non-conformiteit maar een gebrek. Een gebrek is volgens artikel 7:204 BW elke omstandigheid die uw huurgenot beperkt en die niet aan u te wijten is. Dat gaat van lekkage tot langdurige schimmel. De verhuurder moet een gebrek op grond van artikel 7:206 BW verhelpen, tenzij dat onmogelijk is of uitgaven vraagt die redelijkerwijs niet van hem te verlangen zijn.
Ook in het huurrecht geldt een objectieve maatstaf: wat mag u verwachten van een woning van deze soort en prijs? In een Amsterdamse zaak over vocht en schimmel oordeelde de rechter dat langdurige vochtproblemen een gebrek waren en dat de verhuurder moest ingrijpen, inclusief betere ventilatie. Wilt u weten hoe u zo’n probleem goed vastlegt, lees dan ons stuk over gebreken in uw huurwoning melden. Duurt het herstel lang, dan kan huurverlaging eisen een optie zijn.
Bij lekkage komt daarnaast vaak de vraag op welke verzekering de schade aan uw spullen dekt. Dit overzicht legt uit wanneer een verzekering vergoedt bij lekkage. Houd het verschil scherp: de verzekering gaat over uw schade, de verhuurder blijft verantwoordelijk voor het herstel van de woning zelf.
Bent u ondernemer? Dan gelden andere spelregels
Koopt u als zzp’er of bedrijf voor uw onderneming, dan hebt u niet de extra bescherming van het consumentenrecht. Het bewijsvermoeden van 12 maanden geldt dan niet, en een beding als “geen garantie” kan tussen bedrijven wel geldig zijn. Ook de klachtplicht wordt strenger beoordeeld: van een professionele koper wordt verwacht dat hij een levering snel controleert.
Verkoopt u zelf, dan werkt het andersom. Uw klanten kunnen een claim wegens non-conformiteit bij u indienen, en als zij consument zijn, kunt u hun wettelijke rechten niet met uw voorwaarden beperken. Wel kunt u in uw algemene voorwaarden duidelijk vastleggen hoe klachten worden gemeld, hoe retouren verlopen en hoe u met zakelijke afnemers omgaat. Dat voorkomt veel discussie achteraf.
Onze kijk op claims wegens non-conformiteit
In de dossiers die wij behandelen, zien we dat de meeste claims niet stranden op het recht, maar op de aanpak. Mensen bellen één keer met de klantenservice, krijgen te horen dat “de garantie verlopen is” en laten het daarbij. Of ze sturen een boze e-mail zonder termijn en zonder duidelijke eis. Daarmee geeft u de verkoper alle ruimte.

Ons advies is daarom: maak er vanaf de eerste melding een dossier van. Schrijf op wat er mis is, wat u eist en tot wanneer. Verwijs naar uw wettelijke recht, niet naar de fabrieksgarantie. En laat u niet afschepen met een doorverwijzing naar de fabrikant: uw afspraak is met de verkoper.
We merken ook dat een goed onderbouwde brief vaak genoeg is. Een verkoper die ziet dat de koper zijn rechten kent, kiest sneller voor een oplossing dan voor een procedure. Lukt dat niet, dan hebt u met zo’n dossier een sterke uitgangspositie voor de volgende stap. Bij een duur product, een tweedehands auto of een gebrek na de eerste 12 maanden is het verstandig om vóór u ontbindt even met een jurist te overleggen, zodat u niet per ongeluk een stap overslaat.
— Juridische redactie Legalec
Hulp bij uw claim
Wilt u zeker weten dat uw claim staat? Bij Legalec kunt u ook eenmalig hulp inschakelen. Met een brief op maat (€ 225) stelt onze jurist uw ingebrekestelling of ontbindingsbrief voor u op. Twijfelt u eerst over uw kansen, dan kunt u kiezen voor een juridisch adviesgesprek (€ 149) of een document- of contractcheck (€ 245), bijvoorbeeld van het koopcontract met dat “zo meenemen”-beding.
Speelt er vaker iets, zoals een huurgeschil naast een probleem met een aankoop, dan past een abonnement op rechtsbijstand misschien beter: Basic voor € 37,81 per maand, Normal voor € 68,06 per maand of Pro voor € 98,31 per maand. U hebt dan een vaste jurist die uw dossier kent, een persoonlijk online portaal en geen eigen risico per zaak. Het is geen verzekering, maar een actieve dienst met juristen in eigen dienst.
Veelgestelde vragen
Kan ik de fabrikant aanspreken in plaats van de winkel?
Voor uw wettelijke garantie spreekt u de verkoper aan, dus de winkel of webshop waar u kocht. Een fabrieksgarantie kunt u daarnaast bij de fabrikant inroepen, maar dat is een extra regeling met eigen voorwaarden. Verwijst de winkel u door naar de fabrikant, dan mag u vriendelijk aangeven dat u de koopovereenkomst met de winkel hebt gesloten.
Mijn product is na anderhalf jaar kapot. Heb ik nog rechten?
Waarschijnlijk wel, als u mocht verwachten dat het product langer meeging. Er is geen vaste termijn in jaren. Wel moet u na 12 maanden zelf aannemelijk maken dat het gebrek niet door uw gebruik is ontstaan, bijvoorbeeld met een rapport van een reparateur.
Mag de winkel een tegoedbon geven in plaats van geld?
Als u terecht ontbindt, hebt u recht op terugbetaling van de koopprijs, niet op een tegoedbon. Een tegoedbon mag u accepteren als u dat zelf wilt, maar u bent daar niet toe verplicht. Bij prijsvermindering krijgt u eveneens geld terug.
Wat als de verkoper failliet is of niet meer reageert?
Reageert de verkoper niet, stuur dan een ingebrekestelling met een duidelijke termijn en bewaar het bewijs van verzending. Blijft het stil, dan kunt u de zaak voorleggen aan een geschillencommissie of de kantonrechter. Bij een faillissement meldt u uw vordering bij de curator, al is de kans op volledige betaling dan meestal klein.
Bronnen
- Rijksoverheid: Welke garanties heb ik op een product?
- Rijksoverheid: Wanneer mag ik een koopovereenkomst ontbinden?
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 21
- ACM ConsuWijzer: Niet goed uitgevoerd werk
- Rechtbank Zeeland-West-Brabant, ECLI:NL:RBZWB:2024:2559
- Rechtbank Noord-Holland, ECLI:NL:RBNHO:2022:7526
- Rechtbank Overijssel, ECLI:NL:RBOVE:2025:3777
- Rechtbank Midden-Nederland, ECLI:NL:RBMNE:2024:4380
- Rechtbank Amsterdam, ECLI:NL:RBAMS:2025:8265
Legalec






